0

اجرت المثل چیست؟ نحوه محاسبه آن چگونه است؟

اجرت المثل یکی از حقوق خاصی است که دین و شرع برای حمایت از حقوق زن در نظر گرفته است. بر این مبنا هیچ مردی نمی تواند پیش از اینکه همه حقوق همسرش را پرداخت نکرده است او را طلاق دهد.

بر اساس اجرت المثل هرچه مدت زمان زندگی مشترک بیشتر باشد مقدار این حقوق افزایش می یابد. این حقوق در نظر گرفته شده برای زن باعث می شود مردی که بدون دلیل می خواهد زنش را طلاق بدهد از این کار منصرف شود.

زنان در شرع و قانون وظایفی در خانواده بر عهده دارند که به طور دقیق مشخص شده است. این گونه وظایف شامل دو نوع تمکین عام و تمکین خاص است. پس از اینکه زوجین با یکدیگر ازدواج کردند تکالیفی بر عهده آنها قرار می گیرد که می بایست آن را در تقابل با یکدیگر انجام دهند.

در صوت زیر میتوانید تمام قوانین اجرت المثل را بطور کامل گوش کنید

تمکین عام و خاص به چه معناست؟

تمکین عام بطور کلی در برگیرنده وظایفی است که زن پس از حضورش در خانواده بر اساس آنچه در شرع و قانون معین شده، باید عمل کند. به عنوان مثال زن بدون اجازه همسرش نمی تواند از خانه خارج شود.

البته در شرایط حاضر بسیاری از زنان این گونه حقوق را در عقدنامه دریافت می کنند. تمکین خاص نیز به معنای عمل کردن به وظایف زناشویی در مقابل همسر است.

اجرت المثل یکی از حقوق قانونی زوجه است که پس از عقد نکاح برای او به وجود می آید و برای مطالبه آن نیازی به ثبت نیست و یکی از حقوق قانونی و طبیعی زن است که بصورت حقوق مالی برای زن در نظر گرفته می شود. به عبارت دیگر اجرت المثل را می توان به عنوان بهای انجام اموری دانست که زن در منزل همسر خود انجام می دهد؛ اموری مانند آشپزی کردن، تمیز کردن خانه، بزرگ کردن فرزندان یا هر کار دیگری که زن در خانه شوهرش انجام می دهد.

اجرت المثلبه تعبیری دیگر اجرت المثل را می توان به عنوان بهایی در نظر گرفت که زوجه برای انجام امور منزل یا کاری که در منزل همسرش انجام می دهد اما  موظف به انجام آن نیست و در ازای آن استحقاق پاداش دارد، گفته می شود.

تعیین اجرت المثل در قانون

بر مبنای قانون اجرت المثل طبق تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی این گونه توصیف شده است:  چنانچه زنی کارهایی را در امور مربوط به منزل به دستور همسرش انجام داده است که شرعا و عرفا بر عهده او نبوده است باید در قبال آن دستمزد دریافت کند. در این موارد هنگامی که اجرت المثل برای دادگاه ثابت شود، میزان آن را مورد بررسی و محاسبه قرار می دهد و مرد محکوم است که آن را پرداخت کند.

شیوه مطالبه اجرت المثل

اجرت المثل در اغلب موارد به درخواست زن به او تعلق می گیرد مگر در مواردی که شوهر قصد جدایی از همسر خود داشته باشد که در این موارد باید کلیه حق و حقوق قانونی همسر خود را که یکی از آنها اجرت المثل است پیش از جدایی بپردازد. از جمله حقوقی که به زن در ازدواج تعلق می گیرد مهریه، نفقه و اجرت المثل است که شروط قانونی آن در عقد نکاح آورده شده است.

نکته قابل توجه این است که در صورتی که شوهر فوت کند اجرت المثل همچون سایر حقوق قانونی زن مانند مهریه و نفقه قابل مطالبه است. نکته جالب توجه دیگر این است که اجرت المثل حتی اگر زن شاغل باشد هم به او تعلق می گیرد و شاغل بودن مانع دریافت اجرت المثل نخواهد شد البته این امکان وجود دارد که در مواردی که زن شاغل است کارشناس میزان کمتری از اجرت المثل را برای او تعیین کند.

اجرت المثلبر اساس ماده ۲۹ قانون حمایت از خانواده که در سال ۱۳۹۱ تصویب شده است اجرت المثل که یکی از موضوعات دعاوی خانوادگی است تعیین می شود. هر چند که در عرف اجتماعی هیچ زنی این مسئله را مطرح نمی کند که چه تعداد دفعاتی در منزل لباس و ظرف شسته یا آشپزی کرده است اما اجرت المثل جزء حقوق زن است. برای تعیین آن توان مالی شوهر مدنظر قرار می گیرد.

نحوه محاسبه و تعیین اجرت المثل بر اساس فرمول خاصی انجام نمی شود بلکه کارشناس به صورت عرفی جنبه های قانونی آن را مد نظر می گیرد و مبلغ آن را مشخص می کند. از جمله مواردی که در تعیین میزان اجرت المثل دخیل است می توان به میزان تمکن مرد، میزان تحصیلات زن، تعداد فرزندان، محل زندگی و مدت زمان زندگی زناشویی و… اشاره کرد. به هر صورت آنچه در نهایت به صلاحدید کارشناس مشخص می شود اجرت المثل دوران زناشویی نام دارد که به زن تعلق می گیرد.

در صورتی که میزان اجرت المثل توسط قاضی تعیین شود و دیگر به کارشناس ارجاع داده نشود به آن نحله گفته می شود.

مطالبه اجرت المثل

 برای مطالبه اجرت المثل زن باید دادخواستی را مبنی بر درخواست اجرت المثل دوران زوجیت به دادگاه ارائه دهد تا پیگیری آن آغاز شود. پس از اینکه پرونده مورد نظر به شعبه ارجاع شد، روز و ساعت خاصی برای تشکیل جلسه دادگاه به طرفین دعوی ابلاغ می شود. پس از اینکه جلسه مربوطه تشکیل شد و استحقاق زوجه برای دریافت اجرت المثل برای قاضی به اثبات رسید، دادگاه پرونده را برای رسیدگی به کارشناس ارجاع می دهد.

در مرحله بعدی باید هزینه ای برای کارشناسی پرداخت شود و کارشناس در این مرحله میزان اجرت المثل را مشخص می کند و در نهایت حکمی مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت اجرت المثل دوران زناشویی صادر می شود. پس از اعلام نظر کارشناسی در مورد اجرت المثل طرفین می توانند به آن اعتراض کنند؛ در این صورت پرونده به هیأت کارشناسی برای بررسی مجدد ارجاع داده می شود.

 در چنین مواردی هزینه کارشناسی مجدد باید پرداخت شود و در صورتی که هزینه دستمزد کارشناسی از سوی فرد متقاضی پرداخت نشود پرونده مختومه اعلام می شود.

در مورد رأی دادگاه برای تعیین میزان اجرت المثل، محکومیت زوج به پرداخت اجرت المثل و یا تعلق نگرفتن آن به زوجه می توان اعتراض کرد. رسیدگی به مسائل مربوط به اجرت المثل مانند مهریه و نفقه زن در دادگاه خانواده پیگیری می شود.

مقاله مرتبط :

تمکین چیست؟

اجرت المثل ایام زوجیت چیست؟

مرکز مشاوره حقوقی «پیام مشاور» با استفاده از بهترین و مجرب ترین کارشناسان، وکلای دادگستری این افتخار را دارد، مشاوره حقوقی تلفنی را برای خدمت به هموطنان عزیز عرضه نماید. مردم شریف ایران می توانند جهت ارتباط با ما از سراسر کشور با شماره ۹۰۹۹۰۷۲۹۴۵ از طریق تلفن ثابت بدون گرفتن کد و پیش شماره از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب تماس گرفته و مشکلات حقوقی، قضایی، خانوادگی، خود را مطرح کرده و بصورت فوری پاسخ خود را از ما دریافت کنند.

مشاوره حقوقی تلفنی

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.