0
تمکین چیست

تمکین چیست و تمکین عام و خاص شامل چه مواردی می شود؟

قوانین مربوط به تمکین در علوم حقوقی ایران برگرفته از مبانی فقهی و علوم شرعی است. تمکین لازمه |زندگی مشترک بوده

و عدم رعایت قواعد آن، بنیان زندگی خانوادگی و زناشویی را سست خواهد نمود و در بسیاری از موارد به انحلال آن می انجامد. بدین جهت قوانین حمایتی بسیاری در خصوص تمیکن وضع شده است و آن را در یک چارچوب مشخص قرار داده اند؛ چارچوبی که مصلحت زندگی مشترک را حفظ نموده و اجازه تجاوز از حدود مقرر را نمی دهد.

تمکین به چه معناست؟

تمکین در لغت به معنای الزام است. در واقع اطاعت و فرمانبرداری در حدود قانون و در محدوده زندگی مشترک را تمکین می نامند. برخی از دکترین حقوق واژه تمکین را در خصوص وظایف مرد نیز بیان نموده اند اما بهتر است بدون تعارف بگوییم که قوانین و عملکرد دستگاه قضایی کشور، تمکین را صرفا وظیفه زن می دانند و قوانین را در خصوص وی به اجرا در می آورند.

انواع تمکین

تمکین در علم حقوق به دو نوع عام و خاص تقسیم می شود. تمکین عام در بر گیرنده تمام وظایف زناشویی زوجه در قبال زوج است به صورتی که تمکین خاص را نیز در بر میگیرد اما تمکین خاص صرفا به برقراری رابطه جنسی مطلوب با زوج اشاره دارد و در علم حقوق نیز مهمترین بخش تمکین را، تمکین خاص می دانند.

تمکین خاص تاثیر بسیاری بر حقوق زن در زندگی مشترک می گذارد. این  امر به معنای عدم لزوم تمکین عام نیست بلکه به معنای اهمیت وافر تمکین خاص در زندگی زناشویی خواهد بود.

تمکینتمکین عام به چه معناست؟

بسیاری از مردم تصور می کنند همین که یک زن در زندگی مشترک خانه را تمیز و مرتب کند، آشپزی کرده و از فرزندان نگهداری کند و یا مسائل سنتی یک زندگی مشترک را به انجام برساند، تمکین نموده و آن را تمکین عام می نامند اما بهتر است بگوییم که این یک تعریف نادرست از تمکین عام است چرا که هیچ زنی موظف به انجام وظایف فوق به صورت مجانی و بدون دستمزد از جانب همسر خود نمی باشد. مبلغی که در این صورت دریافت می گردد اجرت المثل بوده و با نفقه که در قبال تمکین پرداخت می گردد متفاوت است.

تمکین عام به معنای حسن معاشرت زن با همسر و فرزندان است. زنی که مصلحت خانواده را از طرق رفتاری، روانی و بهداشتی حفظ می کند و با قبول ریاست مرد بر زندگی مشترک، امور مالی و تربیت فرندان را طبق خط مشی تعیین شده از جانب مرد بر عهده می گیرد،تمکین عام را به انجام رسانده و مشمول حقوق مادی مربوط به تمکین عام با عنوان نفقه می گردد.

تمکین خاص

همانگونه که در بالا اشاره کردیم تمکین خاص به معنای ایجاد رابطه جنسی با مرد است. زن باید در هر زمانی که مرد تقاضا نماید به درخواست وی مبنی بر رابطه جنسی و دیگر طرق ارضای جنسی در محدوده قانون پاسخ مثبت دهد مگر اینکه از شرایط تمکین خارج شده باشد و شرع اجازه تمیکن را به زن ندهد.

زمانی که از تمکین خاص سخن می گوییم شامل تمام اموری می شود که یک زن برای برقراری یک رابطه جنسی مطلوب و با توجه به وضعیت مرد، موظف به انجام آن است. مردی که به مسائل بهداشتی و ظاهری در زمان رابطه جنسی توجه بسیار دارد و خود نیز به این صفات آراسته است می تواند توقع داشته باشد همسر وی نیز در زمان رابطه اصول بسیاری را رعایت کند. بنابراین صرف اجازه دخول را نمی توان تمکین خاص نامید.

نشوز به چه معناست؟

نشوز به معنای عدم فرمانبرداری و عدم اطاعت یکی از دیگری است. زنی که به طرق مختلف بنیان خانواده را در معرض خطر قرار می دهد و تن به تمکین نمی دهد مرتکب نشوز شده و تا زمانی که فرمانبرداری را آغاز نکند ناشزه خوانده می شود. هر چند اصطلاح تمکین در خصوص مرد کاربرد عملی ندارد اما می توان نشوز را در خصوص مرد نیز عنوان نمود با این حال اغلب در خصوص عدم تمکین زنان به کار رفته و مشمول قوانین مربوط به عدم رعایت حقوق مرد در زندگی زناشویی می گردد.

بسیاری از ما در زندگی روزمره شاهد نشوز برخی از افراد هستیم. برخی از زنان با هدف دستیابی به یک هدف مشخص، زندگی مشترک را ترک کرده و مدت محدودی را در منزل پدری و یا منزل یکی از بستگان سپری می کنند. در صورتی که مرد درخواست بازگشت به تمکین را از زن داشته باشد و زن سرپیچی نماید، ناشزه شده و از برخی حقوق مادی بخصوص نفقه در ایام نشوز محروم می گردد.

رابطه نفقه و تمکین

حق نفقه با الزام به تمکین گره خورده است. یک زن صرفا در زمان تمکین قادر به درخواست و دریافت نفقه خواهد بود. زنی که شرایط تمکین را رعایت نکند از نفقه محروم شده و نمی تواند پرداخت آن را درخواست کند. با این  حال اثبات عدم تمکین در صورت درخواست نفقه بر عهده مرد بوده و تا زمان اثبات عدم تمکین، اصل بر این است که زن در شرایط تمکین قرار دارد. شهادت در اثبات عدم تمکین یکی از مهمترین ادله استنادی موجود در قوانین موضوعه است.

در صورت عدم  تمکین زن مهریه به وی تعلق می گیرد؟!

مهریه به محض وقوع عقد نکاح در مجموعه حقوق زن قرار گرفته و قابل مطالبه می گردد با این حال تا زمانی که دخول صورت نگرفته است، نمی توان بیش از نصف مهریه را دریافت نمود. مهریه یکی از حقوق غیر قابل اسقاط زن است که در زندگی مشترک جریان دارد و صرفا با بذل آن از جانب زن منحل می گردد. انحلال مهریه به علت فسخ و یا بطلان نکاح نیز یک مبحث مستقل بوده و بهتر است بگوییم چون زندگی مشترک به صورت واقعی ایجاد نشده است قابل مطالبه نمی باشد.

رابطه عدم  تمکین و حق حبس زن

حق حبس، حقی است که شرع به زن اعطا نموده است بدین صورت که وی بدون تمکین خاص از همسر خود، مشمول دریافت نفقه می گردد. حق حبس به وضعیتی اشاره دارد که زن اجازه اولین دخول پس از عقد نکاح را مشروط به دریافت مهریه می کند. دقت کنید اگر زن صرفا یک بار تن به رابطه جنسی با همسر خود داده باشد دیگر نمی تواند از حق حبس استفاده کند و ممانعت از رابطه جنسی را عدم تمکین می نامند. در این حالت زن ناشزه شده و حق دریافت نفقه از وی ساقط می گردد.

در چه مواردی زن می تواند تمکین نکند؟

مهمترین امری که می تواند حق مرد مبنی بر تمکین خاص از جانب زن را برای مدتی محدود ساقط نماید، دوره های ماهانه زنان است و درخواست مرد مبنی بر برقراری رابطه جنسی باید با پاسخ منفی از جانب زن همراه باشد.

زنی که وضع حمل نموده است و یا بنابر نظر پزشک باید دوره خاصی را بدون دخول و نزدیکی سپری کند، وظیفه ای مبنی بر تمیکن خاص نخواهد داشت.

اگر مرد نفقه زن را پرداخت نکند، زن حق دارد از وی تمکین نکند. لازم به ذکر است که عدم تمکین زن به علت عدم دریافت نفقه با عدم دریافت نفقه به علت نشوز زن متفاوت است.

نافرمانی زن در خصوص دخول مقعدی و یا معاشقه دهانی نیز هرگز در زمره عدم تمکین قرار نگرفته و وی را در حالت نشوز قرار نمی دهد. روزه، احرام، اعتکاف واجب و سفری که در نتیجه رضایت همسر باشد نیز، حق زن بر دریافت نفقه را ساقط نکرده و وی را مشمول عدم تمکین نمی سازد.

ترک منزل به علت سوء رفتار مرد

ممکن است مردی در منزل با همسر و یا فرزندان خود سوء رفتار شدیدی داشته باشد به گونه ای که ادامه زندگی مشترک  را برای همسر و فرزندان خود دشوار نماید. اگر زنی در نتیجه سوء معاشرت مرد در منزل و با هدف نجات جان و سلامت روحی و جسمی خود و  فرزندان منزل را ترک کرده و وظایف زناشویی را رعایت نکند، مشمول قوانین مربوط به عدم تمکین نخواهد شد و مرد موظف است نفقه این ایام را به وی پرداخت نماید.

مقالات مرتبط :

مرکز مشاوره حقوقی «پیام مشاور» با استفاده از بهترین و مجرب ترین کارشناسان، وکلای دادگستری این افتخار را دارد، مشاوره حقوقی تلفنی شبانه روزی را برای خدمت به هموطنان عزیز عرضه نماید. مردم شریف ایران می توانند جهت ارتباط با ما از سراسر کشور با شماره ۹۰۹۹۰۷۲۹۴۵ از طریق تلفن ثابت بدون گرفتن کد و پیش شماره از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب تماس گرفته و مشکلات حقوقی، قضایی، خانوادگی، خود را مطرح کرده و بصورت فوری پاسخ خود را از ما دریافت کنند.

مشاوره حقوقی تلفنی

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.